رکن اساسی هر جامعه و حکومتی مردم است و نقش اساسی را نیز مردم ایفا می کنند. مهرورزی و پشتیبانی مردم از حکومت، پایه های آن را تحکیم می بخشد و برعکس، نارضایتی و عدم مهرورزی با مردم پایه های نظام اسلامی را متزلزل می سازد. بر این اساس، سیاست اصلی رهبران دینی ملتها، مهرورزی و مردم داری، پیوند واقعی با آنها، جلب محبت و اعتماد مردم و رفع مشکلات و برنامه ریزی صحیح و اصولی برای بهینه سازی زندگی مادی و معنوی آنهاست. قرآن کریم پیامبراکرم(ص) و پیروان آن حضرت را با وصف مهربانی و رحمت و عطوفت نسبت به یکدیگر معرفی می کند و وظیفه مسلمانان است که به این کمال خود را متصف و به آن حضرت و کسانی که با او هستند تأسی کنند:

«محمد رسول خدا، و کسانی که با اویند... میان خود مهربانند»(1)

رفتار پیامبر با مردم اعم از مؤمن و کافر از موضع شفقت و دلسوزی خالصانه بود. او مشرکان را بیمارانی می دانست که نیازمند معالجه و مداوا هستند که در نظر او مؤمنان نیز همواره محتاج مراقبت حکیمانه به منظور رشد ایمان و سلوکشان می باشند. بدین جهت، پیامبر(ص) درصدد ایجاد ارتباط صمیمی و طرح دوستی خالصانه با آنان بود، شفقت بر منحرفان در جهت آماده کردن آنان برای پذیرش دعوت و دوستی عمیق با مؤمنان بود. رسول خدا(ص) می فرماید: «خوشا به حال آن کس که براساس اطاعت خدا با مردم الفت می گیرد و با او الفت می گیرند.» (2)

امام خمینی(ره) نیز به مردم مهر می ورزید و رابطه بسیار دوستانه و صمیمی داشت و معتقد بود: «مردم، مردم خوبی هستند، ما از مردم تشکر باید بکنیم. ما همه مرهون آنها هستیم...(3) همان طور که شیوه ائمه ما و اولیای خدا و انبیای خدا ]این [بوده است که ... با حسن معاشرت و با رفتار انسانی و الهی ]با مردم [رفتار می کردند (4) پیغمبراسلام(ص) با مردم ]مانند [یک پدر مهربان و بالاتر از یک پدر مهربان بود.» (5)

 بنابراین، افراد مخلص و ایثارگر به خوبی واقفند که رکن اصلی نظام جمهوری اسلامی و پشتیبان واقعی آن، مردم هستند و این امر با مهرورزی، مردم داری و خدمت به آنها میسر و عملی می شود. لذا در سیره تبلیغی و منش اخلاقی پیامبراکرم(ص) جلوه های مهرورزی و محبت و مردم داری، بیش از هر چیز هویدا بود. او بذر محبت و عشق را در دل مردم می کاشت و اعتماد و حکومت بر دلهای مردم را درو می کرد. مقام معظم رهبری در این باره می فرماید: «وقتی پیغمبر ما حکومت تشکیل داد، مردم به او عشق می ورزیدند، وقتی ابوسفیان در شب قبل از فتح مکه به وسیله عباس - عموی پیغمبر - آهسته و مخفیانه، در اردوگاه مسلمین گردش کرد، و هنگام صبح دید که مردم آب وضوی پیغمبر را از یکدیگر می ربایند و به سر و صورتشان می ریزند، به عباس گفت: عجبا، من کسری و قیصر، پادشاه ایران و امپراطور روم، را دیدم، اما شوکتی را که برادرزاده تو دارد، در هیچ کدام از آنها ندیدم، آنها به زور و با سر نیزه بر مردم حکومت می کردند، اما این ]رسول خدا [بر دلهای مردم حکومت می کند، عواطف مردم را دارد، ایمان مردم را دارد، و عشق مردم متوجه به اوست.» (6)

 این راهبرد پیامبراکرم(ص) که میوه محبت و عشق ورزی به مردم سریع الحصول تر و سهل الوصول تر از هر میوه ای است، در کلیه مراحل دعوت او به کار بسته شد و نتایج مطلوبی به بار آورد به طوری که او را یک سخن، «پیامبر رحمت» لقب دادند. (7)

  پی نوشت 

1- فتح/49
2- مصطفی دلشاد تهرانی، «سیره نبوی»، دفتر دوم، ص 32
3- صحیفه نور، ج 19، ص 239
4- همان، ج 17، ص 70
5- همان، ج 8، ص 277
6- سخنرانی 15/1/1371
7- انبیاء/ 107